Kuran'da bilimsel buluşlardan bahsediliyor mu?

Öğretmen haberleri ve gelişmelerden hemen haberdar olmak için Telegram kanalımıza katılın!

Yazar: İbrahim Canan (Prof. Dr.)

Kuran-ı Kerim'de bir ayette şöyle buyurulmuştur: "... ne yaş, ne kuru (yeşil, solmuş) ancak (okumayı bilenler için) apaçık bir kitaptadır" (el-En'am 59). "Kitabu'l-Mübin" (Apaçık Kitap) deyimiyle ne kastedilmektedir? İslam alimleri onu hem Kur'an hem de "Levh-i Mahfuz" şeklinde yorumlamışlardır.

Levh-i Mahfuz, sırrını ve muhtevasını sadece Allah'ın bildiği, Allah'ın bildiği her şeyin, olmuş ve olacak her şeyin yazılı olduğu bir levhadır. Yani Allah'ın kader kitabıdır.

Ayetin bu iki ihtimalden sadece birine işaret ettiğini iddia edemeyiz. O halde Kitabu'l-Mübin tabiriyle hem Levh-i Mahfuz'un hem de Kur'an'ın kastedildiği söylenebilir.  

Bu durumda her şey Levh-i Mahfuz'da ayrıntılı bir şekilde yazılıp Kur'an'da özetlenmiştir. Aralarındaki fark, ağaç ile tohumu arasındaki fark gibidir. Örneğin, bir incir çekirdeği bir nokta kadar küçüktür ama içinde tüm özellikleriyle (boyu, dalları, yaprakları, meyveleri, tadı, aroması vb.) büyük bir incir ağacı bulunur; incir ağacının tüm özelliklerini (maddi ve manevi) program şeklinde göremediğimiz genlerde taşır. Bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçektir.

Bu nedenle geçmişin ve geleceğin önemli olayları, tıpkı bir tohum gibi Kur'an'da özetler ve işaretler şeklinde kaydedilmiştir.

Ancak bunu herkesin görmesi ve anlaması mümkün değildir. Konunun uzmanı olan bazı âlimler bunları algılayabilir veya görebilir. 

Akıllara şu sorunun gelmesi normaldir: Uçak, tren, elektrik gibi insanlık için çok önemli olan bilimsel keşiflerin Kuran'da açık bir şekilde anlatılmamasının sebebi nedir? Herkesin aklına gelen bu soruya birkaç açıdan cevap vermek mümkün:

1- Kur'an'ın asıl gayesi açısından: Kur'an'ın asıl gayesi bize ilmi bilgiler vermek veya geçmiş ve gelecekle ilgili tarihi bilgiler sunmak değildir. O ne bir tarih, coğrafya, fizik, kimya kitabı, ne de bir keşifler ve icatlar kitabı değildir. Bu kitaplarda bulunan bilgileri Kur'an'da aramak, Kur'an'ın asıl amacını bilmemekten ve onu tam olarak bilmemekten kaynaklanmaktadır.  

Her şeyden önce Kuran bir din kitabıdır. Yani insanlara Allah'ı ve Allah'a karşı görevlerini bildiren bir kitaptır. Aslında bütün dinler, insanlar için bilinmeyen iki şey olan “Yaratıcı” ve “yaratıkların görevleri”ni açıklamaya çalışırlar. “Yaratan kim? Yaratıcı nedir? O nasıl bir varlıktır? Ne yaptı? O ne yapıyor? İnsanları ve şeyleri yaratmaktaki amacı nedir?”

İnsan bu konuları öğrenmek ve anlamak ister. Bilmek ve anlamak istiyoruz: “Yaratıklar nelerdir? Nereden geldiler? Sonunda onlara ne olacak? Bu dünyadaki görevleri ve görevleri nelerdir?”

Kuran'ın temel amacı, bu soruları cevaplayarak insanları Rableri ve kendileri hakkında bilgilendirmektir.

Kuran bu konularla birlikte diğer canlılardan da bahseder. Yer ve gök, ay, güneş ve yıldızlar, hayvanlar ve ağaçlar, dağlar, denizler ve nehirler Kuran'da anılır. Ancak bunların zikredilmelerinin sebebi, yukarıda zikredilen iki maksattır: Ya Allah'ın kudretini ve üzerlerindeki yetkisini zikretmek ve bunları delil ve vesile olarak kullanarak Allah'ı insanlara bildirmek veya bunların insanlara faydalarından ve faydalarından bahsetmek. ve bunların yaratılış gayesinden bahsetmek, kulluk vazifelerini insanlara hatırlatmak ve insanları bu vazifeleri yerine getirmeye teşvik etmektir.    

Galaksiler, yıldızların sayısı ve güneşin çapı, dünyaya uzaklığı, yaydığı ışınlar, ısısının derecesi gibi bilimsel bilgiler Kuran'da geçmez. Allah'a kulluk açısından önemlidir. Tüm büyüklüğüne ve hizmetine rağmen güneş, ibadet çerçevesindeki önemi bakımından bir “lamba” veya “mum” olarak anılır. Dünya bazen bir beşik, bazen bir şiltedir. Gökyüzü yıldızlarla süslenmiş bir tavandır.    

Koca evren böyle anlatılırken, Kuran'da anılma hakkını nasıl insan icatları talep edebilir? Evrenin bileşenlerine göre bedenleri ve hizmetleri bakımından çok küçük ve önemsizdirler. O halde Kuran'ın insan icatlarından dolaylı olarak bahsetmesi onlar için yeterlidir. Bunun böyle yapıldığını daha sonra göreceğiz. 

2- İmtihan sırrı açısından: Kur'an'ın bilimsel buluşları veya geçmiş ve gelecek olayları herkesin anlayabileceği kadar açık bir şekilde zikretmemesinin bir başka sebebi de imtihan sırrının bir gereğidir. Şunu kastediyoruz: İnsan, diğer canlılar gibi sabit ve değişmez bir yetenek üzerine yaratılmamıştır. İnsan, doğası gereği ilerleyebilir (yükselebilir) veya gerileyebilir (alçalabilir). Manevi olarak ilerleyip melekleri geçebilir veya ahlaki olarak gerileyebilir ve hayvanlardan daha aşağı bir seviyeye inebilir.   

Cenab-ı Hak, insanı böyle yarattıktan sonra başıboş bırakmamıştır. Peygamberler vasıtasıyla insanlara ilerlemeyi ve yüce hedeflere ulaşmayı öğretmiş; Onlara ilerlemeyi engelleyecek engelleri, onları küçük düşürecek ve alçaltıracak sebepleri de göstermiş; Onlara dedi ki: "İşte önünüze iki yol var, biri yükselmeye, diğeri alçalmaya götürür. Şeytana itaat ederek kendinizi alçaltmayın. Aksi halde ondan hesaba çekilirsiniz ve ebedî ziyana uğrarsınız."

İnsanın manevî hatta maddî yükselmesi, kendisine gösterilen bu doğru yolu hür iradesiyle seçmesine bağlıdır. Hayat bir fırsattır, insana bir seçim yapması için verilen bir sınavdır. 

Eğer imtihan gerçek bir imtihan olacaksa ve yaptıklarından dolayı hesap sorulacaksa insanın tercih yaparken zorlanmaması gerekir.

Bu ilahi mesajı yenilemek için her devirde peygamberler gönderilmiştir; zamanla unutulan ve akılların anlayacağı şekilde perdelenen gerçekleri anlattılar. Ancak insanları zorlamadılar. Hiçbir peygamber ilahi mesajı tebliğ ederken insanları inanmaya zorlamamıştır. Bir bakıma akılları hayrete düşüren mucizeler tam anlamıyla susturulmamış ve insanları inandırıcı olmamıştır. Meselâ, Musa'nın asası, sihirbazların aldatıcı iplerini yutunca, dediler ki:

"Harun'un ve Musa'nın Rabbine inandık" ve Allah'a inandık; Ancak Firavun, "Muhakkak ki bu, size sihri öğreten önderinizdir" (Ta-Ha, 71) deyip inkar etmeye devam etti. Aynı şekilde Hz. Peygamber (asm) Mekkeli müşriklerin ricası üzerine işaret parmağıyla ayı gösterdiğinde ayı ikiye böldüğünde, onlar "Muhammed sihriyle göğe tesir etmeye başladı" diyerek direnmeye devam ettiler.

Dolayısıyla din bir imtihandır. Bu imtihanda akla bir kapı açılır ama insanın iradesi ortadan kalkmaz. O halde Kur'an'ın, insanın icat edeceği teknolojiyi ve gelecekte görecekleri olayları herkesin anlayabileceği kadar açık ve net bir şekilde zikretmesi bu ilkeye aykırıdır. Bu durumda kimse onu reddedemez; kabul etmek zorunda kalacaklar.

3- Kademeli ilerleme açısından: Bilindiği gibi, insan için kademecilik kanunu söz konusudur. Bu yasa, insanın çeşitli teknolojileri ve araçları, gerektiğinde ve çok çalıştığında yavaş yavaş keşfetmesini ve icat etmesini mümkün kılmıştır. İlmi semavi kitaplarda açıkça zikretmek ilâhî bir hüküm olsaydı, tedrici ilerleme ilkesine aykırı olurdu. Her şey kolayca verilebilirdi; yani insan çalışmak zorunda kalmazdı; tüm insanlar aynı mesajı alacağından, her yerde aynı düzeyde insan toplulukları olurdu. İnsan için söz konusu olan tedricilik ilkesine aykırıdır.

4- İnsanlık onuru açısından: Cenab-ı Hak, Kur'an'da bilimden açıkça bahsetmemekle insanlığa büyük bir şeref ve gurur nasib etmiştir. "Yeryüzünün halifesi" (yeryüzünde yaşayan diğer canlılara hakim) ve "şerefli" olarak tanınan insan için, kişisel çabalarıyla yeteneğini geliştirerek ilim ve buluşlar elde etmek büyük bir şereftir. Amerika'yı keşfeden, çalar saati icat eden büyük kaşifler ve mucitlerle, ilk dünya haritasını çizen Piri Reis, kan dolaşım sistemini bulan İbnü'n-Nefs, Edison, kimdir? Uyrukları ne olursa olsun elektriği keşfettiler mi?  

Bu şeref, Cenab-ı Hakk'ın insanlığa milyonlarca ihsanından biridir. Buluş ve icatlarda insanın payı çok az da olsa mevcuttur; ve bir gurur vesilesidir. Eğer Kuran'da bu buluşlardan ve buluşlardan bahsedilmiş olsaydı, o şereften mahrum kalırdık. 

5- Kur'an'ın hitap ettiği insanların kapasitesi bakımından: Kur'an, insanların çoğunluğunun anlayış düzeyini dikkate alır. Her çağda, insanların dörtte üçünden fazlası sıradan insanlardır. Bugün bile bazı bilimsel konular ancak o bilim dalının uzmanlarınca anlaşılabilmektedir; gerisi onu anlayamaz. Çoğunluğun sizi anlayacağı şekilde konuştuğunuzda, üst seviyedekilerin sizi daha kolay anlayacağı açıktır.

Ayrıca Kur'an'ın tek bir çağa değil, kıyamete kadar tüm çağlara hitap ettiğini düşünürsek konunun önemini daha iyi anlayacağız.

İnsanların günlük gözlemlerine, bireysel deneyimlerine ve genel bilgilerine uymayan şeylerden açıkça bahsedilmiş olsaydı, bu iki önemli sakıncaya yol açardı:

1- Tam olarak inanmayan ve tereddütleri olan insanları dinden uzaklaştırırdı. Dine karşı olanlar, onu alaylarını artırmak için kullanırlardı. Örneğin, Kuran mikroplardan bahsetmiş olsaydı ve içtiğimiz bir bardak suda milyonlarca küçük canlı olduğunu belirtseydi, bu bilgi mikroskobun icadından önce yaşayan müminlerin kafasını karıştırır ve hurafelere sürüklerdi; inkarcıları tam bir inkar ve alaya sevk ederdi.

2- İnsanların ilgisini gereksiz ve faydasız şeylere çekerdi. Peygamber, televizyonların olacağını ve insanların yaşadıkları odalarda dünyanın başka yerlerinde olup bitenleri anında izleyeceğini Kuran'la ve kişisel bilgisi ile insanlara bildirmiş olsaydı ya da elektrik ve elektrik olacağını söyleseydi. bir düğmeye basılarak koca bir şehrin karanlıktan aydınlığa dönüşmesi, insanlar arasında gereksiz tartışmalara ve konuşmalara girmesi ve asıl görevlerini unutmasıdır. Ancak dinin amacı bu değildir. Dinin asıl amacı, insanların Allah'a karşı görevlerini ve diğer insanlarla ilişkilerini düzenlemek, onlara maddi ve manevi ilerlemenin yollarını öğretmektir.   

Hangi açıdan bakarsan bak, akıl, ilim ve teknolojinin Kuran'da açıkça zikredilmesini uygun görmez.

En önemlilerini yukarıda saydığımız birçok hikmet ve sebeplerden dolayı Kur'an'da ilimlerden açıkça bahsedilmez; ancak çeşitli şekillerde ima edildikleri veya işaret edildikleri görülmektedir. Konuyu birkaç örnek vererek açıklamaya çalışacağız.

A – Kainatla ilgili bilgiler: Kur'an genellikle kâinat hakkında bilgi verir. Evrenin yaratılışı, düzeni, uyumu, birbirini izleyen gece ve gündüz, yağmur, bulutlar, bitkiler, ağaçlar ve hayvanlardan bahsedilir. Onlarla ilgili bilgiler, şeylerle ilgili kanunları o kadar doğru yansıtmaktadır ki, her alanda gelişen bilim ancak doğrulamıştır; bilim asla bunun aksini söylemedi.   

Örneğin Kuran'ın birçok ayetinde bitkilerin çift (ikişer) yaratıldığı (er-Rahman 52, er-Ra'd 3, Taha 131); bir ayette bilmediğimiz şeylerin de çift yaratıldığı (Yasin 36); bir başka ayette ise her şeyin çift yaratıldığına dikkat çekilmektedir (Zariyat 49). Böylece iyi-kötü, çirkin-güzel, sıcak-soğuk, gece-gündüz, inanç-küfürden, atomun yapısını oluşturan pozitif ve negatif parçacıklara ve elektriğin iki zıt kutbuna kadar çiftlerin varlığını bize bildirir. . Bu bilgi bugün için basit görünebilir ancak 14 asır öncesi dönem için bir mucizedir.   

Nur ayeti burada zikretmemiz gereken ilginç bir örnektir. İnsanlığın en önemli keşiflerinden biri olan elektriğe işaret ettiği söylenebilir: "Allah, göklerin ve yerin nurudur. O'nun nurunun misali, sanki bir niş ve onun içinde bir kandil varmış gibidir: Kandil. Camın içinde: Cam, parlak bir yıldız gibi: Ne Doğu'nun ne de Batı'nın mübarek bir Ağaçtan, bir Zeytin'den parıldayan, yağı neredeyse parıldayan, ancak ona ateş pek dokunmasa da: Nur üzerine nur! İnsanlara misaller verir ve Allah her şeyi bilir." (en-Nur, 35).

"Parlak bir yıldız gibi" teşbihinin ampulü işaret ettiğini, "yağı çok az ışık saçan, ateşin pek dokunmadığı halde" teşbihinin elektriği işaret ettiğini ve "kutsal bir ağaç, bir zeytin" teşbihinden de anlıyoruz. Ne Doğu'nun ne Batı'nın" dediği ayette bahsedilen yağ, iklime göre yetişen bitkilerden elde edilen yağ değildir.

Ayetin üslubundaki yücelik ve derinlik ve özellikle teşbihler başka anlamlar çıkarmaya uygundur. 

B – Tarihsel Olaylar: Kuran, geçmişte yaşanan bazı olayları anlatarak geleceğe ışık tutar ve insanlığın bilim yoluyla elde edebileceği bazı teknolojilere işaret eder. Bu olaylardan bazıları peygamberlere bahşedilen mucizelerdir. Bazıları mucize olarak kabul edilmez. Birkaç örnek verelim: 

1- El-Fil Suresi'nde Kabe'yi yıkmayı amaçlayan Habeş ordusunun, "siccil" adı verilen pişmiş topraktan yapılmış taşlarla bozguna uğratıldığı belirtilmektedir. Orada, bir kuşun taşıyabileceği kadar küçük olan parçacıkların, havadan aşağı atılırsa bir orduyu yenmek için kullanılabileceği belirtilir. Uçaklardan atılan çeşitli silahlar, top mermileri ve belirli bir yükseklikte patlatılan füze mermileri bu prensibi uygulamıştır.  

2- Bedir Savaşı'nda Peygamberimiz (sav)'e bahşedilen bir mucize, yukarıda zikredilenlerden daha ilerisini bize haber verir. Tefsir ve siyer kitaplarında anlatıldığı gibi, Peygamber Efendimizin yerden alıp düşmanlara fırlattığı bir avuç toprak ve kum, her düşmanın gözüne çarparak bozguna uğratmıştır. Ayet bu olayı şöyle anlatır: "Onları öldüren siz değilsiniz, Allah'tır, (bir avuç toprağı) attığınızda bu sizin değil, Allah'ındır" (Enfal, 17).

Bugün bir merminin hedefi takip etmesi ve yakalaması oldukça ileri bir teknolojidir. Ancak, havadaki büyük hedeflerle sınırlıdır. Ayet, insan gibi küçük hedefleri bulup yakalayabilecek mermiler geliştirmenin mümkün olduğuna ve hatta bunların elle fırlatılabileceğine işaret etmektedir. Nötron bombası buna bir örnek olabilir.   

C - Mucizeler: Kuran'da bahsedilen mucizeler, insanın ulaşabileceği bir teknolojiye işaret etmektedir. Mirac mucizesi de bunlardan biridir. Peygamber (asm) Mirac mucizesi ile ruhu ve bedeniyle göğe yükseldi (İsrâ 1; Necm 7-18). Hadislerle birlikte nakledilen tamamlayıcı açıklamalara göre semaya iniş, Burak denilen ata benzeyen ve çok hızlı giden bir araç tarafından yapılmıştır. Burak'ın hızıyla ilgili açıklama çok dikkat çekici. Burak'ın gözünün ulaştığı son noktaya ön ayağını bastığı hadiste bildirilmektedir.

Bu mucize, göğe giden yolun insanoğluna açık olduğunu göstermekle birlikte, uçsuz bucaksız uzayda ulaşılacak hızın büyüklüğüne de dikkat çekmektedir.

Hz.Musa'nın asası ile ilgili mucize günümüze aittir. Asa'nın harika işler yapan mucizelerinden biri de Musa'nın onunla yere çarpmasıyla suyun yerden fışkırmasıdır. Su, 12 pınardan çıkar (Bakara 60). Günümüzde çöllerde bile derin artezyen kuyularından su çıkarmak sıradan bir şey haline geldi. Ayrıca topraktan sadece su değil, petrol ve doğalgaz da fışkırır. Ayette 12 pınardan söz edildiğine göre ileride başka nimetler fışkırtmak da mümkündür.    

Nitekim Resûlullah (s.a.v.) bir hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur: "Rızık kapısı göğün en yüksek noktasından yerin dibine kadar açıktır. Allah, kullarının tümüne rızıklarını temel alarak verir. çabalarına bağlıdır."

İbrahim'e (İbrahim'e) bahşedilen bir mucize bize yanmaz maddeler hakkında bilgi vermektedir. Bilindiği gibi putlara tapan topluluğa boyun eğmeyen Hz. İbrahim, kendi cemaatinin taptığı putları paramparça etmiştir. Eyleminden dolayı ateşe atılma cezasına çarptırıldı. Hz.İbrahim ateşe atılınca Allah'a sığındı. Cenab-ı Hak ateşe şu emri verdi: "Ey ateş! Serin ol ve İbrahim'e (bir) selâmet ol." (Enbiya, 69) Ateş, Hz. İbrahim'i yakmadı.

Bu mucize su geçirmez bir malzemenin varlığından haberdar olmamızı sağlar. Nitekim insanoğlu amianthus'u keşfetti; daha sonra bunu geliştirip uzay gemilerini atmosfere çok hızlı girip çok kolay ısınması nedeniyle yanmaktan koruyan malzemeler ürettiler.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: Kur'an-ı Kerim'de bilgi ve teknoloji ile ilgili gelecekte ulaşılması gereken birçok ayet vardır. Bu ayetler sadece peygamberlerin mucizelerini veya peygamberlerin kıssalarını anlatmak için indirilmemiştir. Kuran'ın çeşitli ayetlerinde insanın ve evrenin yaratılışı hakkında bilgi veren ayetlerden insanı tefekküre ve ibret almaya teşvik eden ayetlere kadar bazı bilimsel gerçekler vardır. Her bilim dalının uzmanları zamanla kendi branşlarıyla ilgili olanları keşfedebileceklerdir. 

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

banner13